Son de lectura obrigada os artigos da primeira parte do libro para quen queira coñecer a historia recente de Galicia. Nestes artigos faise a historia, por un protagonista desa historia, do movemento asociativo galego na época do franquismo e do tardofranquismo. Cómpre saber como se fundaron os grupos Mocedade Galega de Barcelona ou como xurdiu o PSG, e tamén cal foi a orixe de sociedades como O Galo, O Facho, Asociación Cultural de Vigo e tantas outras. Diso dá cumprida conta Manuel Caamaño. Estas sociedades artellaron unha verdadeira sociedade e conciencia civil galegas na época do franquismo, que fixo posible a recuperación da lingua e da literatura galegas unha vez morto o ditador, tan gabado daquela polas hoxe democráticas Universidade de Santiago, Real Academia Galega ou Fundación Barrié.
A segunda parte do libro reúne artigos sobre construcións populares galegas como o hórreo e as súas clases, os diferentes tipos de muíños, os batáns, as ferraría tradicionais, os fornos, as eiras e moitas outras formas que presenta a arquitectura popular galega. Caamaño, profesional da arquitectura, describe con mestría de técnico estas construcións, pero, ademais, propón a súa conservación con palabras de patriota que loita contra o feísmo, a especulación urbanística e a destrución da nosa arquitectura popular. Por outra banda, inscribe as construcións populares no medio, na sociedade e na economía que as fixo posibles. Asistimos ao paso dunha Galicia rural a unha Galicia urbana, que esquece ou destrúe as súas construcións tradicionais.
Mais non pensemos que a defensa do mundo tradicional supón, como era o caso dalgúns dos autores de Nós, a defensa dunha mentalidade tradicional ou unha volta á sociedade rural. Caamaño é un progresista que defende a conservación dos monumentos tradicionais, mais non a sociedade tradicional agraria e case feudal que os orixinou. A súa defensa do pasado non é nostálxica, senón como lección para construír un futuro mellor e máis xusto, sen que isto supoña a perda dos nosos sinais de identidade.
O conxunto de artigos que presenta neste libro Manuel Caamaño falan da existencia en Galicia dunha sociedade civil, que defende a lingua e o patrimonio cultural galegos , fronte aos que din que os galegos somos uns desleigados individualistas. A lectura deste libro de Caamaño fai que desbotemos ese tópico do individualismo galego, que algúns estenden de xeito interesado. Nestes tempos de especulacións urbanísticas e feísmo arquitectónico, desculpados por algúns que se presentan como apóstolos do desenvolvemento e da modernidade, cómpre ler este libro de Caamaño, que esfarela todos estes falsos estereotipos.
Mais o libro tamén resulta unha chamada para recuperar na sociedade galega o pulo que tiveron as asociacións dos sesenta e setenta. Como ben escribe Suso de Toro na sección de Galicia de El País (4-03-2007), non abonda con que un partido substitúa a outro no goberno. Non basta con que agora manden os nosos. Cómpre que na política galega se impoñan a eficacia, a honradez, a transparencia e a desaparición do nepotismo clientelar, e se os nosos non cumpren con esas esixencias aí está a sociedade civil para lembrárllelo. Por iso, o libro de Caamaño é unha chamada á revitalización do asociacionismo cidadán, á marxe dos partidos políticos, demasiado atados hoxe, dígase o que se diga, ás ordes e consignas dos aparatos, que levan a protexer os nosos e rexeitar todos aqueles que critican, mesmo apoñéndolles que son antipatriotas ou reaccionarios. Benvida sexa, xa que logo, o libro deste incombustible guerrilleiro cultural, que é Manuel Caamaño.
mércao en Andel

OUTRAS NOTICIAS
Na memoria está a dignidade
Penélope reinterpretada
A novas Auria/Oria
Novela prescindible
Viaxe polos vieiros da imaxinación
Crime sen castigo
Na procura das orixes
Un atasco entretido