Ningunha destas premisas se lle pode negar a Ferrín, esa sorte de monstro político-literario admirado de xeito unívoco pola súa obra, máis cuestionado ou ignorado agora (mudan os tempos, mudan as vontades) pola súa dimensión política. Pasan os anos e a figura de Ferrín segue a proxectar moita sombra como patriarca que é e quere ser da literatura galega. Aínda aqueles e aquelas (escritores, críticos, profesores) que poderían descabezar o seu maxisterio lle renden tributo, mais comeza a renxer tanto mito entre algúns dos novos axentes que xogan no campo (que saben ler pero prescinden da veneración).

Era na selva de Esm recolle libros e poemas do autor dispersos ou de difícil acceso. Desde o seu primeiro poemario Voce na néboa, publicado en 1957, até o poema "Cabido en Novelúa" (Batiscafo 2, 2003), este volume (re)presenta a poesía marxinal de Ferrín, que enmarca e complementa obras de insubstituíbel pegada na literatura galega como Con pólvora e magnolias (1977) ou A fin dun canto (1982). Compoñen a edición poemas publicados en revistas como Dorna ("Bóveda en Otero" e "Na memoria de Reimundo Patiño", publicados a comezos dos oitenta) ou Vieiros (tres poemas enviados á revista mexicana en 1962), libros breves de edicións moi minoritarias (Homes e Illas, Erótica, Morte de Amadís e O Outro), composicións que formaron parte dalgún outro tipo de publicación (colectáneas, catálogos de exposicións...) e até unha inédita "Epístola a Darío". Sobre toda esta maraña pon orde e memoria o propio autor no prólogo, engrandecendo a súa lenda sobre obras inéditas, fragmentadas ou perdidas.

Algúns dos trazos que anegan a poesía ferriniana son o dominio dunha peculiar linguaxe poética, a construción dun denso mundo mítico con coordenadas simbólicas que conducen ao compromiso social, o ton épico-lírico e a pegada dos movementos literarios europeos do século XX e de certos modelos da tradición galega. Como queira que, por motivos obvios, Era na selva de Esm non esixe unha lectura de conxunto, cómpre advertir a presenza doutros rexistros en poemarios concretos. Así, en Voce na néboa habita unha preocupación existencialista, atenuada en libros posteriores, que encadra o libro na chamada "Escola da Tebra" da literatura galega. Os oito poemas de Erótica (1992) están unxidos pola unidade temática que o mesmo título indica, unha dimensión do amor que, se ben non é allea a outras obras súas, o autor plasma cunha forza perturbadora. Finalmente, a inclinación de Ferrín a facer explícito o vencello con circunstancias e personaxes do seu universo literario, ideolóxico e persoal agroma no feixe de poemas recollidos baixo o epígrafe Extravagantes, polo que desfilan, a modo de homenaxe (afirmada desde o presente ou inscrita na memoria), nomes como os de Darío Xohán Cabana, Alexandre Cribeiro ou Luís Seoane.

Espiral Maior ofrece, polo tanto, unha edición destacábel na que, se cadra, o interese historiográfico prevalece sobre o estritamente cualitativo (por exemplo, comprobar como Ferrín expresaba en México, a través de Vieiros, o que aquí lle sería vedado pola ditadura). Á espera de novas entregas, e recoñecidas xa as bases da súa andaina literaria, deteñámonos de vagar na produción menos visíbel dun dos personaxes máis complexos, referente e mito, da poesía galega contemporánea.

mércao en Andel

OUTRAS NOTICIAS
Na memoria está a dignidade
Penélope reinterpretada
A novas Auria/Oria
Novela prescindible
Viaxe polos vieiros da imaxinación
Crime sen castigo
Na procura das orixes
Un atasco entretido