Codax, Meendinho e Cangas

Martim Codax

Ay ondas que eu vin veer....
Dúas son as características máis importantes de Martim Codax: por un lado, a súa inspiración fortemente orixinal, máis próxima á realidade do amor "vulgar", e por outra banda o feito de que as súas composicións, ademais de seren transmitidas polos Cancioneiros, foran recollidas no chamado Pergameu treydesl, o que nos dá a posibilidade de acceder ás músicas, supostamente orixinais, dos seus creadores. Martim Codax distínguese, aínda que só sexa por este pequeno detalle, de tódolos seus compañeirtos de troba.
Sobre Martim Codax, ou Martim Codaz, como aparece transcrito no Cancioneiro da Vaticana, nada sabemos da súa orixe aínda que supomos, ó igual que acontece no resto dos trobadores homenaxeados, que proviña da zona da ría de Vigo polas múltiples alusións en seis das súas sete cantigas, poemas que, para moitos constitúen un peuqeno relatoruio temático arredor da citación a Vigo e polos procesos constructivos, recursos de paralelismo e leixa-pém, comúiins a todos eles. Outro caso para o estudio constitúeo a sétima das cantigas, "Ay ondas que eu vin veer", pequenísimo poema que algúns autores como Dna. Carolina Michäelis, non consideran de Martim Codax a partiir de problemas de versificación e de grafías nos cancioneiros.
Independentemente destas opinións o que destaca dos poemas de Martim Codax é o xogo contante e atractivo dos motivos do mar e a auga, ben substentado nas invocacións iniciais, ben pola presenza dun refrán obsesivo e, como ben expuña Xosé Ramón pena, angustioso. Para este mesmo autor os sete poemas de Martim Codax son secuencias líricas dun único proceso vital bipolar: a ausencia do amado / a necesidade do amor. E neste proceso simple, tan actual e tan antigo, o mar e as súas derivacións, ademais de Deus, son elementos complementarios e necesarios.
Ay Deus se sab´ora meu amigo
com´eu senheyra estou en Vigo!
E vou namorada!
 
Ay Deus se sab´ora meu amado
com´eu en Vigo senheyra manho!
E vou namorada!
 
Com´eu senheyra estou en Vigo
e non teño comigo ningunha protección.
E vou namorada!
 
Com´eu en Vigo senheyra manho:
e nulhas gardas non ey comigo.
E vou namorada!
 
E nulhas gardas non ey comigo,
ergas meus olhos que choram migo.
E vou namorada!
 
E nulhas gardas migo non trago,
ergas meus olhos que choran ambos!.
E vou namorada!
 
Ay ondas!, eu vin veer
Se me saberedes dizer
por que tarda meu amigo
sen min?
 
Ay ondas ondas!, que eu vin mirar
se me saberedes dizer
por que tarda meu amigo
sen min?
 
Eno sagrado, en Vigo,
Baylaba un corpo velido
Amor ey!
 
En Vigo, no sagrado,
Baylaba corpo delgado:
Amor ey!
 
Baylaba un corpo velido
que nunca ouver´amigo
Amor ey!
 
Baylaba un corpo delgado
que nunca ouver´amado:
Amor ey!
 
Que nunca ouver´amigo,
ergas no sagrad´, en Vigo:
Amor ey!
 
Que nunca ouver´amado
ergas en Vigo, no sagrado:
Amor ey!
 
Mandad´ey comigo
ca ven meu amigo
E irey, madr´e, a Vigo
 
Comigu´ey mandado
ca ven meu amado:
E irey, madr´e, a Vigo
 
Ca ven meu amigo
e ven san´e vivo:
E irey, madr´e, a Vigo
 
Ce ven meu amado
e ven viv´e sano:
E irey, madr´e, a Vigo
 
Ca ven san´e vivo
e d´el-rey amigo:
E irey, madr´e, a Vigo
 
Ca ven viv´e san
e d´el-rey privado
E irey, madr´e, a Vigo
 
Mia irmana fremosa, treydes comigo
a la igreja de Vig´u é o mar salido
E miraremos las ondas.
 
Mia irmana fremosa, treydes de grado
a la igreja de Vig´u é o mar máis levado,
E miraremos las ondas.
 
A la igreja de Vig´u é o mar salido
E verrá i mia madr´e o meu amigo:
E miraremos las ondas.
 
A la igreja de Vig´u onde é o mar levado
E verrá i mia madr´e o meu amado:
E miraremos las ondas.
 
Ondas do mar de Vigo
se vistes meu amigo?
E ay Deus, se verrá cedo!
 
Ondas do mar levado
se vistesmeu amado?
E ay Deus, se verrá cedo!
 
Se vistes meu amigo
o porque eu sospiro?
E ay Deus, se verrá cedo!
 
Se vistes meu amado
por que ey gran coydado??
E ay Deus, se verrá cedo!
 
Quantas sabedes amar amigo,
treydes comig´a lo mar de Vigo
E banhar-nos-emos nas ondas!
 
Quantas sabedes amar amado,
treydes comig´a lo mar levado
E banhar-nos-emos nas ondas!
 
Treydes comig´a lo mar de Vigo,
e veeremo´lo meu amigo
E banhar-nos-emos nas ondas!
 
Treydes comig´a lo mar levado,
e veeremo´lo meu amado:
E banhar-nos-emos nas ondas!


Codax, Meendinho e Cangas